Informatie Projekt voormalig Joegoslavië

Hieronder een beschrijving van het plan voor het Informatie Projekt voormalig Joegoslavië, in 1993 ontwikkeld in opdracht van Press Now. Schema, begrotingen, e.d. zijn kortheidshalve weggelaten. Nadat het plan klaar was, bleek het daarvoor bestemde budget echter reeds aan andere zaken besteed was. Daarna is het plan, inklusief begrotingen e.d. bij diverse ministeries en organisaties aangeboden, maar is dus nooit gerealiseerd. Na 2 jaar lobby verdween het ook bij Socia Media in de la. Socia Media heeft een deel van de hier bedoelde dienstverlening voor eigen rekening verricht, tot dit in de loop van 1995 onmogelijk werd door geldgebrek.

De hoofddoelstellingen in het kort:

1. De in Nederland verblijvende vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië voorzien van nieuws uit hun regio van herkomst en het verschaffen van meer mogelijkheden om in kontakt te komen met familie en kennissen ter plekke.
   
2. Het ondersteunen van het werk van de Nederlandse vredes-, hulp- en mensenrechtenorganisaties door het verbeteren en verbreden van de informatievoorziening over en uit voormalig Joegoslavië en het bieden van adequate kommunikatiemogelijkheden tussen deze organisaties en hun partners in voormalig Joegoslavië.
   
3. Het aanbieden van een brede, evenwichtiger informatiestroom over en uit voormalig Joegoslavië t.b.v. de media en het publiek.

Probleemstelling en uitwerking doelstellingen

1. Velen van de ongeveer 20.000 in Nederland verblijvende vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië zijn gedemoraliseerd en getraumatiseerd en leiden aan passiviteit en verveling. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat zij nauwelijks geïnformeerd worden over de situatie in hun regio van herkomst. Zij verkeren bovendien vaak in grote onzekerheid over het lot en de verblijfplaats van achtergebleven familieleden en vrienden. O.a. vanuit de diverse TOC's (vluchtelingencentra) kan slechts ad hoc en zeer beperkt geprobeerd worden aan de grote informatiebehoefte tegemoet te komen, voornamelijk middels fax en telefoon, tegen hoge kosten.
   Het beoogde Joegoslavië Informatie Projekt wil (op zeer betaalbare wijze) aan de behoefte op gebied van informatie en kommunikatie voldoen. Daarmee worden de basisvoorwaarden geschapen voor beter welbevinden en een meer aktieve opstelling van de vluchtelingen. Zij krijgen meer mogelijkheden om vanuit Nederland kontakt te leggen met familie en vrienden of bijvoorbeeld vredes- en wederopbouwinitiatieven in voormalig Joegoslavië te ondersteunen.
   
2. De massamedia in Nederland schetsen weliswaar een realistisch beeld van de "gruwelen" in voormalig Joegoslavië, maar besteden zeer weinig aandacht aan de oppositie, de anti-oorlogsbeweging, de initiatieven t.b.v. vluchtelingen, de initiatieven tot wederopbouw, de onafhankelijke media, e.d. Kortom: de "positieve krachten" en de steun die zij vragen, komen nauwelijks aan bod binnen deze "oorlogsjournalistiek". Deze eenzijdige informatievoorziening heeft tot gevolg dat de Nederlandse vredes-, hulp- en mensenrechtenorganisaties in het algemeen over volstrekt onvoldoende informatie beschikken om adequaat en efficiënt te kunnen handelen. Veel geld wordt besteed aan reizen naar voormalig Joegoslavië en (voor zover mogelijk) internationaal telefoon- en faxverkeer, om toch enige informatie te vergaren en overleg te plegen met partnerorganisaties ter plekke.
   Het Joegoslavië Informatie Projekt stelt genoemde organisaties in staat hun informatievoorziening aanzienlijk te verbeteren en verbreden en een betrouwbare, snelle en goedkope korrespondentie te voeren met hun partners in voormalig Joegoslavië. Daarmee worden hen de basisvoorwaarden verschaft voor een efficiënte en alerte hulpverlening aan en ondersteuning van hun partners in voormalig Joegoslavië. Bovendien worden hierdoor ook kleine organisaties en initiatieven (die niet beschikken over budgetten voor reizen, faxmachines en internationaal telefoonverkeer) in staat gesteld toch wezenlijke resultaten te boeken.
   
3. De bovengenoemde eenzijdige berichtgeving is tevens een belangrijke oorzaak voor de publieke (en politieke) apathie tegenover voormalig Joegoslavië. Velen zijn van mening dat alle mensen in voormalig Joegoslavië volledig bevangen zijn van het vijandsdenken. Meningen als "muur omheen zetten en uit laten branden" worden regelmatig geventileerd. Dit soort opvattingen vormt tevens een groeiende belemmering voor de akseptatie van vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië in Nederland.
   Het Joegoslavië Informatie Projekt wil, door het aanbieden en aktief verspreiden van nieuws en achtergrondinformatie, zowel de massamedia als het geïnteresseerde publiek in staat stellen hun blikveld te verbreden. Daarmee worden de basisvoorwaarden geschapen voor het doorbreken van de apathie, voor de ondersteuning van de positieve krachten in voormalig Joegoslavië en voor de akseptatie van vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië.

De spil: het bbs

Een BBS (Bulletin Board System) is een gespecialiseerde computer, voorzien van één of meer modems, die 24 uur per dag opgebeld kan worden met andere computers voorzien van een modem. De belangrijkste faciliteiten van het BBS zullen zijn: (A) het raadplegen en verzenden van openbare (nieuws)berichten m.b.t. Joegoslavië en (B) het verzenden en ontvangen van privé post (E-mail). Dit BBS zal, via de internationale computernetwerken, in verbinding staan met de computernetwerken in voormalig Joegoslavië. Deze netwerken vormen inmiddels het belangrijkste onafhankelijke informatie- en kommuni- katiekanaal, zowel tussen de diverse republieken onderling als met de buitenwereld.
Het BBS vormt de spil van het Joegoslavië Informatie Systeem. De vluchtelingen vinden hier nieuws in hun eigen taal; de NGO's, de media en het publiek kunnen hier de diverse nieuws- en informatiekanalen (conferences) m.b.t. Joegoslavië raadplegen; via het BBS kan rechtstreeks gekommuniceerd worden met voormalig Joegoslavië; de redakties van tijdschriften voor vluchtelingen kunnen hier nieuws verzamelen en kopij uitwisselen; enz, enz.
De kosten voor het gebruik van deze faciliteiten zijn minimaal. Zowel de informatie als de kommunikatiemogelijkheden zijn beschikbaar tegen (inter)lokale telefoonkosten binnen Nederland. Het BBS is 24 uur per dag bereikbaar en kan het dus ook na 18:00 uur (goedkoop telefoontarief) geraadpleegd worden. De verbindingstijd is slechts enkele minuten per sessie. Het gebruik van het BBS kan dus veel kosten voor internationaal telefoon- en faxverkeer uitsparen. Ook de kosten voor de realisatie en exploitatie van het BBS zelf zijn, gezien de vele funkties en mogelijkheden die het verenigt, laag te noemen.
Het BBS zal gerealiseerd worden door de Stichting Antenna te Nijmegen en Socia Media te Den Haag. Vervolgens zal het beheerd en onderhouden worden door Socia Media.

Het Info- en Kommunikatieteam Joegoslavië

Het Info- en kommunikatieteam Joegoslavië is een klein team dat funktioneert als onafhankelijk doorgeefluik voor informatie en kommunikatie m.b.t. voormalig Joegoslavië. De taken zijn:

1. Het op onderwerp rubriceren van de grote informatiestroom die beschikbaar is op de internationale computernetwerken, waardoor alle belanghebbenden veel tijd en geld bespaard wordt
2. Het verspreiden van deze informatie onder belanghebbenden die zelf (nog) geen gebruik maken van datakommunikatie, middels mailings, faxen, e.d.
3. Het verzorgen van direkte kommunikatie met organisaties in voormalig Joegoslavië voor hen die zelf (nog) geen gebruik maken van datakommunikatie en het op weg helpen van diegenen die zelf datakommunikatie willen gaan gebruiken. Het team zal opereren onder de verantwoordelijkheid van Socia Media te Den Haag.

De inbelpunten voor vluchtelingen en organisaties

Zeer belangrijk doel van het projekt is de in Nederland verblijvende vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië te voorzien van informatie uit hun gebied van herkomst en hen meer mogelijkheden te bieden voor kommunikatie met achtergebleven familie en kennissen. Daartoe ligt het in de bedoeling z.g.n. inbelpunten te realiseren, in alle 13 TOC's waar vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië verblijven en in de steden Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam. In deze steden zal het inbelpunt bij voorkeur ondergebracht worden bij een organisatie die zelf aktief is m.b.t. voormalig Joegoslavië.
Een inbelpunt bestaat uit een computer, een modem en een printer. Vluchtelingen kunnen via deze inbelpunten (zonodig met assistentie) kontakt maken met het BBS. Binnen de TOC's kan periodiek alle relevante informatie uitgeprint en opgehangen worden, zodat iedereen de informatie kan raadplegen.
De inbelpunten in de grote steden (en waar mogelijk ook die in de TOC's) staan tevens ten dienste van organisaties en media.
Per inbelpunt zal minimaal één beheerder/operator beschikbaar moeten zijn. De scholing van deze mensen zal grotendeels op lokatie en voor een deel middels "uitpak- en instruktiedagen" plaatsvinden.
De inbelpunten zullen worden gerealiseerd en de gebruikers zullen worden geschoold en ondersteund door de Stichting Antenna te Nijmegen.

Naast deze inbelpunten kunnen ook leden de HCC een belangrijke rol spelen. Deze vereniging van computergebruikers telt veel modembezitters, die kontakt kunnen leggen met het BBS. Al eerder is gebleken dat een groot aantal van hen bereid is hun kennis en diensten beschikbaar te stellen voor maatschappelijke doelen. Zij kunnen bijspringen in plaatsen waar geen inbelpunt in de buurt is en/of organisaties in hun woonplaats van dienst zijn.

Appendixen zijn hier niet opgenomen. Bij belangstelling kan het volledige plan toegezonden worden.